ส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ พลังแห่งการปลี่ยนแปลงสังคมเมือง 2026

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ สังคมสูงวัยอย่างรวดเร็วและทั่วถึงมากขึ้น โดยผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปมีจำนวนเพิ่มต่อเนื่องและเป็นสัดส่วนที่สูงที่สุดในประวัติศาสตร์ประชากรไทย ปัจจุบันผู้สูงอายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทั้งเชิงจำนวนและสัดส่วนประชากร โดยคาดว่ามีมากกว่า 13 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละมากกว่า 20% ของประชากรทั้งประเทศ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์และรวดเร็วอย่างต่อเนื่อง (อ้างอิงจากแนวโน้มประชากรผู้สูงวัยของสภาพสังคมปัจจุบัน)

ผลกระทบจากสังคมสูงวัยทำให้เกิด “การใช้ชีวิตโดยลำพัง” ของผู้สูงอายุมากขึ้น ซึ่งเสี่ยงต่อ ภาวะโดดเดี่ยวทางสังคม (social isolation) และ ภาวะเหงา (loneliness) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงทางด้านโรคไม่เรื้อรัง ภาวะซึมเศร้า และการขาดปฏิสัมพันธ์กับเครือข่ายทางสังคม นอกจากนี้ยังทำให้ผู้สูงอายุขาดพื้นที่และบทบาททางสังคม ส่งผลให้ภูมิปัญญาและประสบการณ์ชีวิตที่มีคุณค่าของผู้สูงอายุมักไม่ได้รับการส่งเสริมหรือใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่

ในบริบทนี้ การส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุจึงเป็น หมุดหมายสำคัญ เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดปฏิสัมพันธ์ทางสังคม การขาดพื้นที่แสดงศักยภาพ และการเสริมสุขภาวะทั้งด้านกาย ใจ สังคม และปัญญาให้แก่ผู้สูงอายุ
โครงการ “ส่งเสริมศักยภาพผู้สูงอายุ: พลังแห่งการเปลี่ยนแปลงสังคมเมือง 2026” จึงถูกริเริ่มขึ้นโดยความร่วมมือของภาคีเครือข่ายหลายภาคส่วน เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมในกิจกรรมเพื่อสังคมของผู้สูงอายุ, เสริมสร้างสุขภาวะทางสังคมและจิตใจ, และพัฒนาผู้นำการเปลี่ยนแปลงที่สามารถถ่ายทอดคุณค่า ความรู้ และประสบการณ์ของตนเองสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน

จากการดำเนินงานที่ผ่านมา คาดว่ามีผู้สูงอายุที่ผ่านเกณฑ์การสมัครเข้าร่วมโครงการกว่า 300 คน และผ่านกระบวนการจนจบหลักสูตรมากกว่า 120 คน ครอบคลุมทั้ง 50 เขตในกรุงเทพมหานคร มีผู้สูงอายุและชุมชนได้รับประโยชน์กว่า 10,000 คน พร้อมทั้งเกิดโครงการพัฒนาสังคมจากผู้เข้าร่วมโครงการมากกว่า 41 โครงการ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงผลลัพธ์ที่ชัดเจนและความสำเร็จของการขับเคลื่อนงานด้านผู้สูงอายุเชิงระบบ ส่งเสริมให้ผู้สูงอายุมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาชุมชนและสังคมอย่างต่อเนื่อง